در تعمیر پمپ آب چه ابزارهایی کاربرد دارند

با سلام و احترام،

برای تعمیر پمپ آب در ایران، تکنسین‌ها و تعمیرکاران معمولاً از مجموعه‌ای از ابزارهای دستی، برقی و تخصصی استفاده می‌کنند. این ابزارها با توجه به نوع پمپ (شناور، سانتریفیوژ، کفکش، شفت‌سنتز و ...) و نوع عیب‌یابی متفاوت است، اما یک سری ابزارها تقریباً در اکثر تعمیرات مشترک هستند.

در ادامه، ابزارهای کاربردی در تعمیر پمپ آب در ایران را به تفکیک دسته‌بندی کرده‌ام:

### ۱. ابزارهای دستی (پایه و اساس هر تعمیری)
این ابزارها در همه جای ایران به وفور یافت می‌شوند و جزو لوازم هر تعمیرکاری هستند.

* **آچارهای لوله‌گیر (آچار فرانسوی):** برای باز و بسته کردن پیچ‌های بزرگ، مهره‌های بدنه و اتصالات لوله.
* **آچارهای سری (رینگی و تخت):** مخصوصاً سایزهای میلی‌متری و اینچی که در پمپ‌های خارجی کاربرد دارند.
* **آچار آلن:** برای پیچ‌های ریزتر، مثلاً در محافظ موتور یا درپوش‌های دیفیوزر.
* **سوهان و داسی (اسکنه):** برای باز کردن قفل‌های فنری یا خارهای روی شفت.
* **انبردست (دست‌گیره):** برای گرفتن، خم کردن و برش سیم‌ها.
* **پیچ‌گوشتی:** در سایزهای مختلف (دوسَر و چهارسَر).
* **چکش:** برای ضربه زدن ملایم جهت جا زدن یاتاقان‌ها یا تکان دادن قطعات گیر کرده.
* ** قیچی برش سیم و کابل:** برای برش کابل‌های برق.

### ۲. ابزارهای تخصصی و اندازه‌گیری (مهم برای تشخیص دقیق عیب)
این دسته ابزارها برای تشخیص مشکلات الکتریکی و مکانیکی حیاتی هستند.

* **multimeter (مالتی‌متر یا آوومتر):** **مهم‌ترین ابزار** برای تعمیرکار پمپ. برای بررسی:
* مقاومت عایقی سیم‌پیچ موتور (برای تشخیص سوختن یا نیم‌سوختگی).
* قطع و وصل بودن مدار.
* ولتاژ برق ورودی.
* تست خازن (در پمپ‌های تک‌فاز).
* **فشارسنج (مانومتر):** برای اندازه‌گیری فشار آب خروجی و اطمینان از عملکرد صحیح پمپ بعد از تعمیر.
* **کولیس (ورنیه):** برای اندازه‌گیری دقیق قطر شفت، ضخامت بوش‌ها و ابعاد قطعات یدکی.
* **ترک‌متر (گشتاورسنج):** برای بستن پیچ‌های بدنه با گشتاور مشخص (در پمپ‌های حساس و صنعتی).
* **فلاکس یا دماسنج لیزری:** برای اندازه‌گیری دمای موتور و قطعات بدون تماس.

### ۳. ابزارهای برقی (برای سرعت و دقت بیشتر)
این ابزارها در تعمیرگاه‌های مجهز در شهرهای بزرگ مثل تهران، اصفهان، مشهد و شیراز رایج هستند.

* **دریل برقی و مته:** برای باز کردن پیچ‌های سفت شده یا در صورت نیاز به سوراخکاری.
* **فرز (Grinder):** برای برش قطعات، سنگ‌زنی و صاف کردن سطوح.
* **دستگاه جوش (الکترود و CO2):** برای تعمیر قطعات شکسته (مثل شاسی پمپ یا بدنه‌های چدنی) و یا جوشکاری ترمیمی.
* **دستگاه تراش (در تعمیرگاه‌های بزرگ):** برای تراشیدن سطوح کاسه‌نتن‌ها (Casing) یا شفت‌ها و تعویض بوش‌ها.

### ۴. ابزارهای عیب‌یابی سیستم (مربوط به نصب و راه‌اندازی)
گاهی مشکل از خود پمپ نیست، بلکه از متعلقات آن است. تعمیرکار حرفه‌ای این موارد را هم بررسی می‌کند.

* **Pressure Switch (کلید فشار):** برای تنظیم یا تعویض کلید اتومات پمپ.
* **ترانس سنج (ولت‌متر لودری):** برای بررسی جریان مصرفی موتور و اطمینان از بالانس بودن فازها.
* **دستگاه تست عایق:** برای فشار بالا دادن به سیم‌پیچ و اطمینان از سالم بودن عایق‌ها (در پمپ‌های صنعتی و سه‌فاز).

### ۵. ابزارهای مربوط به قطعات یدکی و آب‌بندی (مکانیکی)
برای باز و بسته کردن بدنه و تعویض قطعات.

* **آچار شلاقی (تخت‌بکس):** برای باز کردن پیچ‌های سر محور و مهره‌های رزوه‌ای.
* **میله یا بلبرینگ کش:** برای خارج کردن یاتاقان‌ها از روی شفت بدون آسیب‌رسانی.
* **فک‌ها (Whirlpool):** برای نگه داشتن و باز کردن مهره‌های بزرگ و میل‌شات‌ها.
* **ابزارهای نصب کاسه‌نتن:** برای جا زدن صحیح کاسه‌نتن‌ها در پمپ‌های شفت‌سنتز و خطی.

### نکته مهم در مورد بازار ایران:
در ایران، با توجه به تحریم‌ها و نوسان قیمت‌ها، تعمیر قطعات به جای تعویض بسیار رایج است. بنابراین، تعمیرکاران ایرانی مهارت زیادی در **تعمیر کلکتور، تعویض زغال، بازسازی یاتاقان‌ها، بالانس داینامیک روتور و جوشکاری قطعات** دارند. به همین دلیل، دستگاه‌های تراش و جوش و همچنین مهارت در استفاده از آن‌ها جایگاه ویژه‌ای در تعمیر پمپ در ایران دارد.

اگر قصد تعمیر پمپ شخصی خود را دارید، توصیه می‌کنم حداقل از یک **آچار فرانسوی، پیچ‌گوشتی، مالتی‌متر و یک دستگاه کشش‌سنج (برای تنظیم کلید اتومات)** استفاده کنید. اما برای تعمیرات تخصصی‌تر، حتماً با تعمیرکار مجاز مشورت کنید.